काठमाडौँ–३ मा कुलमानलाई सकस: ‘रास्वपा’ सँगको १२ दिने सहकार्यले निम्त्याएको सङ्कट र चुनावी चुनौती
राजनीति डेस्क १३ माघ २०८२ (२७ जनवरी २०२६)
आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा निर्वाचनका लागि ‘भावी प्रधानमन्त्री’ का रूपमा चर्चा गरिएका कुलमान घिसिङ यतिबेला काठमाडौँ क्षेत्र नम्बर ३ मा राजनीतिक घेराबन्दीमा पर्नुभएको छ। उज्यालो नेपाल पार्टीका अध्यक्ष घिसिङ र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) बीच गत पुस १४ गते भएको ‘फिल्मी शैली’ को एकता १२ दिनमै भङ्ग भएपछि कुलमानको चुनावी यात्रा थप चुनौतीपूर्ण बनेको हो। रास्वपासँगको अल्पकालीन एकता र विभाजनले कुलमानलाई मात्र होइन, उनको पार्टी संगठनलाई समेत ठुलो झट्का दिएको विश्लेषण गरिएको छ।
१. एकता र विभाजनको असर: घरका न घाटका कुलमान?
जेन–जी आन्दोलनको रापतापमा पुराना दलहरूलाई चुनौती दिन भन्दै कुलमानको पार्टी र रवि लामिछाने नेतृत्वको रास्वपाबीच हतारमा एकता भएको थियो। तर, पदीय भागबण्डा र ‘इगो’ नमिल्दा एकता भङ्ग भएपछि कुलमानले आफ्ना सयौँ नेता-कार्यकर्ता गुमाउनुपरेको छ। समानुपातिक सूची बुझाउने समय घर्किएपछि भएको यो विभाजनले उज्यालो नेपालका १५ केन्द्रीय सदस्यसहित धेरै उम्मेदवारहरू बाहिरिएका छन्। अहिले कुलमानले समानुपातिकमा बाँसुरी चुनाव चिह्नलाई समर्थन गर्दै प्रत्यक्षमा मात्र केन्द्रित हुनुपर्ने बाध्यता छ।
२. काठमाडौँ–३ को त्रिकोणात्मक भिडन्त
कुलमानका लागि काठमाडौँ–३ को बाटो सहज देखिँदैन। यहाँ मुख्यतः तीन शक्तिबीच कडा प्रतिस्पर्धा हुने आँकलन गरिएको छ:
- कुलमान घिसिङ (उज्यालो नेपाल): लोडसेडिङ अन्त्य गरेको ‘सेलिब्रेटी’ छवि र बौद्ध-महाकाल क्षेत्रका आदिवासी जनजातिको मत उनको मुख्य आधार हो।
- राजु पाण्डे (रास्वपा): काठमाडौँ महानगरको प्रहरी प्रमुखबाट राजीनामा दिएर चुनावी मैदानमा उत्रिएका पाण्डेलाई बालेन शाहको ‘लिगेसी’ र युवाहरूको साथ छ।
- रमेश अर्याल (नेपाली कांग्रेस): गगन थापा पार्टी सभापति भएपछि ऊर्जावान् बनेको कांग्रेसको संगठन र यस क्षेत्रको पुरानो ‘होल्ड’ अर्यालको शक्ति हो।
३. विगतको गणित र ‘बालेन फ्याक्टर’
२०७९ को निर्वाचनमा यो क्षेत्रबाट कांग्रेसका सन्तोष चालिसे विजयी हुनुभएको थियो भने एमालेका कृष्ण राई दोस्रो हुनुभएको थियो। अहिले एमालेले रामेश्वर फुयाँललाई अगाडि सारेको छ। कुलमानको सचिवालयले बौद्ध र गोकर्णेश्वरका रैथानेहरूको मतले जितिने दाबी गरे पनि बालेन शाहले राजु पाण्डेका लागि मात्र ३ दिन प्रचार गरिदिएमा समीकरण उल्टिन सक्ने विपक्षीहरूको तर्क छ। अर्कोतिर, एमाले अध्यक्ष केपी ओलीसँगको विगतको सम्बन्धका कारण कुलमानले एमालेको समर्थन पाउने सम्भावना न्यून छ।
४. के छन् कुलमानका जित्ने आधार?
सङ्कटका बाबजुद कुलमानको टोली जित्नेमा विश्वस्त देखिन्छ। उनीहरूका अनुसार:
- बौद्ध र महाकालमा कुलमानको बसोबास र जनजातिको भावना।
- विद्युत् प्राधिकरणमा रहँदा गरेको जनमुखी कामको प्रभाव।
- पुराना दलका उम्मेदवारहरूप्रति स्थानीय मतदाताको वितृष्णा।
- रास्वपाका पाण्डेमाथि महानगरमा डोजर चलाएर सास्ती दिएको स्थानीयको गुनासो।
नेपालहाम्रो न्युज डेस्क काठमाडौँ–३ मा नयाँ र पुराना शक्तिबीचको यो टक्करले कसलाई संसद् पुर्याउला? निर्वाचनको ३७ दिन बाँकी रहँदाको यो अलमल र मतदाताको मुडबारे थप अपडेटका लागि हामीसँगै रहनुहोला।
