जाडो मौसम र शनिबार: स्वास्थ्यको ख्याल कसरी राख्ने?
काठमाडौँ – पुसको चिसो र शनिबारको बिदा। धेरैका लागि शनिबार भनेको ढिलासम्म सुत्ने, मीठो–मसिनो खाने र परिवारसँग समय बिताउने दिन हो। तर, बदलिँदो मौसम र बढ्दो जाडोका कारण यो समयमा स्वास्थ्यको विशेष ख्याल राख्नु निकै आवश्यक हुन्छ।
जाडोमा हाम्रो शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता (Immunity) कमजोर हुन सक्छ, जसले गर्दा रुघाखोकी, ज्वरो र जोर्नी दुखाइ जस्ता समस्याहरू देखिन्छन्। आजको यस लेखमा हामी शनिबारको सदुपयोग गर्दै जाडोमा स्वस्थ रहने केही सरल उपायहरूबारे चर्चा गर्नेछौं।
१. मनतातो पानी र सन्तुलित खानपान
जाडोमा तिर्खा कम लाग्ने भएकाले धेरैले पानी कम पिउने गर्छन्। यसले शरीरमा जलवियोजन (Dehydration) गराउन सक्छ।
- प्रशस्त पानी पिउनुहोस्: दिनभरि मनतातो पानी पिउने बानी बसाल्नुहोस्।
- झोलिलो खानेकुरा: साकाहारी वा मांसाहारी सुप, गेडागुडीको रस र तातो खानेकुराले शरीरलाई भित्रैबाट न्यानो राख्न मद्दत गर्छ।
- मौसमी फलफूल: भिटामिन-सी युक्त फलफूल जस्तै सुन्तला, जुनार र कागतीको सेवनले रोगसँग लड्ने शक्ति बढाउँछ।
२. घामको तातो र भिटामिन ‘डी’
शनिबारको घाम ताप्नुको छुट्टै मजा छ। बिहानको कलिलो घाममा ३० मिनेट बस्नु स्वास्थ्यका लागि निकै लाभदायक हुन्छ।
- घामले शरीरमा भिटामिन ‘डी’ को पूर्ति गर्छ।
- यसले हड्डी बलियो बनाउनुका साथै मानसिक तनाव कम गर्न र राम्रो निद्रा जगाउन मद्दत गर्छ।
३. छालाको हेरचाह
चिसो हावाका कारण जाडोमा छाला फुट्ने, सुख्खा हुने र चिलाउने समस्या हुन्छ।
- नुहाउनका लागि धेरै तातो पानीको प्रयोग नगर्नुहोस्, यसले छाला थप सुख्खा बनाउँछ।
- नियमित रूपमा मोइस्चराइजर, लोसन वा तोरीको तेलको मालिस गर्नाले छालाको चिसोपन कायम रहन्छ।
४. शारीरिक व्यायाम र योगा
शनिबार भनेर अल्छी मान्नुभन्दा घरभित्रै गर्न सकिने हल्का व्यायाम वा योगा गर्नुहोस्।
- योगाले शरीरमा रक्तसञ्चार बढाउँछ र शरीरलाई न्यानो राख्छ।
- प्राणायाम गर्नाले श्वासप्रश्वास सम्बन्धी समस्याबाट बच्न सकिन्छ।
५. न्यानो लुगा र सावधानी
बाहिर निस्कँदा टाउको, कान र छाती छोप्ने गरी न्यानो लुगा लगाउनुहोस्। विशेषगरी बालबालिका र वृद्धवृद्धालाई चिसोबाट जोगाउन विशेष ध्यान दिनुपर्छ।
विशेष सुझाव: जाडोमा हिटर वा कोइला बालेर कोठा बन्द गरी सुत्ने गल्ती कहिल्यै नगर्नुहोस्। यसले अक्सिजनको कमी भई निसास्सिएर दुर्घटना हुन सक्छ।
शनिबारको बिदालाई रमाइलो बनाउँदै गर्दा स्वास्थ्यलाई प्राथमिकता दिनुहोस्। थोरै सावधानी र खानपानमा ध्यान दिने हो भने हामी जाडो मौसमको भरपुर आनन्द लिन सक्छौं।
तपाईँको शनिबार सुखद र स्वस्थ रहोस्!
