निर्वाचनको काउन्टडाउन: ३० दिन बाँकी रहँदा समानुपातिक बन्दसूचीबाट ७६ उम्मेदवार ‘आउट’
निर्वाचन विशेष २० माघ २०८२, मंगलबार (३ फेब्रुअरी २०२६)
आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनको सरगर्मी उत्कर्षमा पुगेका बेला निर्वाचन आयोगले उम्मेदवारहरूको योग्यतामाथि कडा ‘स्क्यानिङ’ सुरु गरेको छ। निर्वाचन आउन ठिक ३० दिन बाँकी रहँदा आयोगले समानुपातिक निर्वाचन प्रणालीतर्फ राजनीतिक दलहरूले पेस गरेको बन्दसूचीबाट ७६ जना उम्मेदवारको नाम हटाउने निर्णय गरेको छ। प्रवक्ता नारायणप्रसाद भट्टराईका अनुसार, दाबी–विरोध, कानुनी प्रावधान र दलहरूको आफ्नै सिफारिसका आधारमा ती उम्मेदवारहरू चुनावी मैदानबाट बाहिरिएका हुन्।
किन हटे ७६ जना उम्मेदवार? (मुख्य कारणहरू)
आयोगको छानबिनले उम्मेदवार बन्न आवश्यक न्यूनतम योग्यता समेत नपुगेका रोचक तथ्यहरू बाहिर ल्याएको छ। उम्मेदवार हट्नुका प्रमुख कारणहरू यस प्रकार छन्:
- आर्थिक र कानुनी अड्चन: कर्जा सूचना केन्द्रको कालोसूचीमा रहेका २१ जना र निर्वाचन आयोगलाई बुझाउनुपर्ने जरिवाना भुक्तान नगरेका १० जना उम्मेदवारको नाम काटिएको छ।
- उमेर र नामावलीको त्रुटि: उम्मेदवार हुन २५ वर्ष उमेर पुरा हुनुपर्नेमा उमेर नपुगेका ४ जना र मतदाता नामावलीमै नाम समावेश नभएका १ जना फेला परेका छन्। साथै, पिछडिएको क्षेत्रको नामावलीमा नाम नभएका २ जना पनि हटाइएका छन्।
- दोहोरो नाम र प्राविधिक त्रुटि: प्रदेशसभाको समानुपातिक सूचीमा पनि नाम रहेका २५ जना र महिलाको कोटामा पुरुषको नाम पेस गरिएको १ जनाको उम्मेदवारी रद्द भएको छ।
- स्वैच्छिक र दलीय फिर्ता: सम्बन्धित राजनीतिक दलकै आग्रहमा १० जनाको नाम हटाइएको छ।
पार्टीगत विवरण र नयाँ समीकरण
यसरी नाम हटाइएकाहरूमध्ये ठुला दलहरू पनि अछुतो छैनन्। नेपाली कांग्रेसबाट १, नेकपा (एमाले) बाट १ र नेकपा (माओवादी केन्द्र लगायतका घटकहरू) बाट ३ जनाको नाम हटेको छ। आयोगले प्रारम्भिक रूपमा ३ हजार २१३ जनाको नाम सार्वजनिक गरेकोमा ७६ जना हटेसँगै अब ३ हजार १३७ उम्मेदवार मात्र समानुपातिकको प्रतिस्पर्धामा कायम छन्। ५७ वटा निर्वाचन चिह्नका लागि ६३ वटा राजनीतिक दलहरूले यो प्रणालीमा भाग लिइरहेका छन्।
निर्वाचन आयोगको कडा चेतावनी
निर्वाचन आउन अब मात्र एक महिना बाँकी छ। आयोगले मतदाता नामावली र उम्मेदवारको योग्यतामा कुनै पनि सम्झौता नगर्ने संकेत दिएको छ। प्रवक्ता भट्टराईले “प्रचलित कानुनले तोकेको योग्यता नपुगेका जोसुकैलाई पनि आयोगले कुनै पनि चरणमा हटाउन सक्ने” स्पष्ट पार्नुभएको छ। विशेष गरी कालोसूचीमा रहेका र जरिवाना नतिरेकाहरूलाई कडा निगरानीमा राखिएको छ।
नेपालहाम्रो न्युज डेस्क निर्वाचनको काउन्टडाउन सुरु भइसकेको छ। उम्मेदवारहरूको अन्तिम नामावली, मतपत्रको नमुना र तपाईँको क्षेत्रको चुनावी प्रतिस्पर्धाबारे आधिकारिक जानकारीका लागि हामीसँगै रहनुहोला। लोकतन्त्रको यो महाकुम्भमा आफ्नो मतको सही प्रयोग गर्न सचेत रहनुहोस्।
