बीबीसीको विशेष वृत्तचित्र: नेपालको ‘Gen Z’ आन्दोलन र परिवर्तनको नयाँ भाष्य
काठमाडौँ (NepalHamro) – विश्वकै प्रतिष्ठित सञ्चार संस्था बीबीसी (BBC) ले नेपालमा भएको ‘Gen Z’ आन्दोलनमा आधारित एक वृहत् वृत्तचित्र (Documentary) सार्वजनिक गरेको छ। सन् २०२५ को सेप्टेम्बरमा भएको उक्त युवा विद्रोह, जसले नेपालको राजनीतिक संरचनालाई नै हल्लाइदियो, त्यसको भित्री पाटोलाई यस डकुमेन्ट्रीले उजागर गरेको छ।
नेपालको आधुनिक इतिहासमा डिजिटल पुस्ता (Generation Z) ले कसरी सडक र सरकारलाई चुनौती दियो भन्ने विषय अहिले विश्वभर चर्चाको विषय बनेको छ।
डकुमेन्ट्रीका मुख्य आकर्षण: के छ भित्र?
बीबीसीले महिनौँ लगाएर तयार पारेको यो खोजमुलक रिपोर्टमा मुख्यगरी तीनवटा पक्षलाई जोड दिइएको छ:
- डिजिटल मोर्चाको शक्ति: आन्दोलन कसरी कुनै केन्द्रीय नेताविना केवल टिकटक, डिस्कर्ड र एक्स (ट्विटर) का माध्यमबाट संगठित भयो? डकुमेन्ट्रीले देखाउँछ कि कसरी नेपाली युवाहरूले प्रविधिलाई राजनीतिक परिवर्तनको अचुक हतियार बनाए।
- काठमाडौँको त्यो ४८ घण्टा: भदौ २३ र २४ गते काठमाडौँका सडकमा देखिएको अभूतपूर्व दृश्यलाई बीबीसीले नजिकबाट कैद गरेको छ। प्रहरीको दमन र प्रदर्शनकारीको प्रतिवादका दुर्लभ भिडियोहरू यसमा समावेश छन्।
- सुशीला कार्की र अन्तरिम सरकार: आन्दोलनको रापतापका बीच पूर्व प्रधानन्यायाधीश सुशीला कार्कीलाई कसरी जनस्तरबाटै नेतृत्व सुम्पने वातावरण बन्यो भन्ने राजनीतिक खिचातानीलाई पनि यसले केलाएको छ।
किन खास छ यो वृत्तचित्र?
नेपालमा यसअघिका धेरै आन्दोलनहरू कुनै न कुनै राजनीतिक दलको ओत लागेर भएका थिए। तर, यो ‘Gen Z’ आन्दोलन पूर्णतया स्वतन्त्र र मुद्दामा आधारित थियो। बीबीसीको यो डकुमेन्ट्रीले विश्वलाई नै सन्देश दिएको छ कि– अबको पुस्ता पुराना राजनीतिक शैली र भ्रष्टाचारलाई स्वीकार गर्न तयार छैन।
डकुमेन्ट्रीमा उठाइएका प्रश्नहरू:
- किन नेपाली युवाहरू परम्परागत पार्टीहरूसँग टाढिँदै गए?
- भ्रष्टाचारविरुद्धको शून्य सहनशीलता (Zero Tolerance) को माग किन यति उग्र बन्यो?
- नेपालको इतिहासमा पहिलो पटक १६ वर्षमै मतदानको अधिकार सुनिश्चित हुनुमा यो आन्दोलनको भूमिका के थियो?
“हामीले केवल व्यवस्था बदल्न खोजेका होइनौँ, हामीले त काम गर्ने शैली र मानसिकता बदल्न खोजेका हौँ।” — डकुमेन्ट्रीमा अन्तर्वार्ता दिने एक युवा अभियन्ताको भनाइ।
नेपालहाम्रो विशेष विश्लेषण
बीबीसीको यो प्रस्तुतिले नेपाली समाजको एउटा यथार्थलाई ऐना देखाएको छ। पुराना नेताहरूले युवाहरूको भावना बुझ्न नसक्दा कसरी विद्रोहको जन्म हुन्छ भन्ने यसको मुख्य निचोड छ। यसले नेपाली मिडिया र कन्टेन्ट क्रियटरहरूलाई पनि गम्भीर खोजमूलक पत्रकारिताको महत्व बुझाएको छ।
