
एसईईको रुटिन आउनुअघिको ‘डेन्जर जोन’: अन्योललाई शक्तिमा बदलेर कसरी गर्ने तयारी?
काठमाडौँ | २८ पुस २०८२ (१२ जनवरी २०२६)
एसईई (SEE) २०८२ को परीक्षा तालिका (Routine) सार्वजनिक हुन अब केही दिन मात्र बाँकी छ। राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डको क्यालेन्डर अनुसार माघको पहिलो हप्ता रुटिन आउने अपेक्षा गरिएको छ। तर, रुटिन नआउँदासम्मको यो ‘ग्याप’ विद्यार्थीहरूका लागि सबैभन्दा चुनौतीपूर्ण समय हो। धेरै विद्यार्थीहरू अहिले “रुटिन आएपछि मात्रै जोडतोडले पढौँला” भन्ने मनस्थितिमा छन्, जसलाई शिक्षाविद्हरू ‘डेन्जर जोन’ (Danger Zone) भन्छन्।
पुसको अन्तिम साता चल्दै गर्दा विद्यार्थीहरूमा एक प्रकारको ‘पर्ख र हेर’ को अवस्था छ। रुटिन नहुँदा कुन विषयलाई कति समय दिने भन्ने निश्चित नहुने र त्यसले गर्दा पढाइमा आलस्यता आउने समस्या देखिएको छ। तर, यो समय भनेको अन्योलमा बस्ने होइन, बरु आफ्नो जग बलियो बनाउने अवसर हो।
परीक्षाको डरले भन्दा पनि ‘तयारी नपुग्ने हो कि‘ भन्ने चिन्ताले विद्यार्थीलाई सताउने गर्छ। यो समयमा मानसिक रूपमा सबल रहन यी कुरामा ध्यान दिनुहोस्:
- नियन्त्रण बाहिरका कुरा छोड्नुहोस्: परीक्षा कहिले हुन्छ वा कस्तो प्रश्न आउँछ भन्ने कुरा तपाईँको हातमा छैन। तपाईँको हातमा केवल आजको दिनको तयारी छ। त्यसैले भोलिको चिन्ता गरेर आजको समय खेर नफाल्नुहोस्।
- सानो पाइला, ठुलो सफलता: एकै दिनमा सबै विषय सक्छु भन्नु भन्दा दैनिक एउटा गाह्रो लाग्ने पाठ (Topic) मात्रै बुझेर सकाउने लक्ष्य राख्नुहोस्। जब सानो लक्ष्य पूरा हुन्छ, आत्मविश्वास आफैँ बढ्छ।
- स्वस्थ प्रतिस्पर्धा: साथीहरूसँग आफ्नो तयारीको तुलना गरेर आत्तिनुको सट्टा एकअर्कालाई नबुझेका कुरा सिकाउने बानी बसाल्नुहोस्। सिकाउँदा पढेको कुरा अझ बढी कण्ठ हुन्छ।
अबको रणनीतिक तयारी (Smart Planning)
रुटिन आउनुअघिको यो समयलाई ‘बोनस समय’ मान्नुहोस् र यी कामहरू गर्नुहोस्:
- ‘कमजोर’ विषयको उपचार: रुटिन आएपछि सबै विषयलाई बराबर समय दिनुपर्ने हुन्छ। त्यसैले अहिलेको समयलाई आफूलाई गाह्रो लाग्ने विषय (जस्तै गणित वा विज्ञान) को समस्या समाधान गर्न प्रयोग गर्नुहोस्।
- लेख्ने बानीको विकास: धेरै विद्यार्थीले ‘पढेर बुझेको छु’ भन्छन् तर परीक्षामा समय पुग्दैन। दिनमा कम्तीमा २ घण्टा लेख्ने अभ्यास गर्नुहोस्।
- डिजिटल डिटक्स: मोबाइल र सामाजिक सञ्जालमा परीक्षा सम्बन्धी आउने आधिकारिक बाहेकका हल्लाहरूले दिमाग अल्मल्याउँछ। त्यसैले निश्चित समय मात्र मोबाइल चलाउने गर्नुहोस्।
अभिभावक र शिक्षकको साथ
यो समयमा विद्यार्थीलाई गाली गरेर वा दबाब दिएर भन्दा पनि उनीहरूको समस्या सुनिदिएर सहयोग गर्न सकिन्छ। छोराछोरीलाई “तिमीले सक्छौ, हामी तिम्रो साथमा छौँ” भन्ने आश्वासनले मात्र पनि उनीहरूको आधा तनाव कम हुन्छ।
एसईईको रुटिन त केही दिनमा आउने नै छ, तर त्यो आउनुअघि तपाईँ कति तयार हुनुहुन्छ भन्ने कुराले तपाईँको ‘ग्रेड’ निर्धारण गर्नेछ। अन्योललाई चिर्नुहोस् र आफ्नो क्षमतामा विश्वास गर्नुहोस्।
नेपालहाम्रो न्युज डेस्क एसईई २०८२ का सम्पूर्ण परीक्षार्थीहरूमा सफलताको हार्दिक शुभकामना!