निर्वाचन २०८२: आजदेखि देशव्यापी चुनावी प्रचार सुरु, आचारसंहिता उल्लंघन गर्नेको उम्मेदवारी नै खारेज हुन सक्ने
काठमाडौं । ४ फाल्गुन २०८२, सोमबार
आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनका लागि आजदेखि औपचारिक रूपमा चुनावी प्रचार-प्रसार खुला भएको छ। निर्वाचन आयोगले तोकेको कार्यतालिका अनुसार मतदान हुनुभन्दा १५ दिन अघिदेखि मात्रै राजनीतिक दल र उम्मेदवारहरूले जुलुस, आमसभा र कोणसभा गर्न पाउने व्यवस्था छ।
सोही प्रावधान अनुरूप आज (सोमबार) देखि आगामी फागुन १८ गते राति १२ बजेसम्म उम्मेदवारहरूले मतदातामाझ गएर औपचारिक रूपमा मत माग्न र सञ्चारमाध्यममा चुनावी विज्ञापन प्रकाशन वा प्रसारण गर्न पाउनेछन्।
आयोगको चेतावनी: ‘शून्य सहनशीलता’ को नीति
निर्वाचन आचारसंहिता कार्यान्वयनमा आयोगले यसपटक निकै कडाइ गरेको छ। कार्यवाहक प्रमुख निर्वाचन आयुक्त रामप्रसाद भण्डारीका अनुसार आचारसंहिता उल्लंघन गर्नेलाई स्पष्टीकरण सोध्नेदेखि उम्मेदवारी खारेजीसम्मको कारबाही हुन सक्छ।
“आचारसंहिता उल्लंघनका घटनामा आयोगले शून्य सहनशीलता अपनाउनेछ,” भण्डारीले भने, “प्रमाणका आधारमा सचेत गराउने, जरिवाना गर्ने वा आवश्यक परे उम्मेदवारी नै रद्द गर्ने कानुनी अधिकार आयोगसँग सुरक्षित छ।”
के गर्न पाइन्छ, के पाइँदैन?
निर्वाचन आयोगले जारी गरेको आचारसंहिता २०८२ अनुसार उम्मेदवार र दलहरूले पालना गर्नुपर्ने मुख्य बुँदाहरू यसप्रकार छन्:
- प्रचार अवधि: आज फागुन ४ देखि फागुन १८ गतेसम्म मात्रै आमसभा र जुलुस गर्न पाइनेछ। फागुन १९ गतेदेखि ‘मौन अवधि’ (Sustain Period) सुरु हुनेछ।
- मञ्च र खर्च: आमसभा वा कोणसभाका लागि मञ्च तयार गर्दा लागेको खर्चको विवरण उम्मेदवारले अनिवार्य रूपमा निर्वाचन कार्यालयमा बुझाउनुपर्नेछ।
- डिजिटल र सामाजिक सञ्जाल: सामाजिक सञ्जाल वा अनलाइन माध्यमबाट कुनै पनि उम्मेदवारविरुद्ध मिथ्या सूचना (Misinformation), दुष्प्रचार (Disinformation) र द्वेषपूर्ण अभिव्यक्ति (Hate Speech) फैलाउन पाइने छैन।
- सञ्चारमाध्यममा विज्ञापन: दल र उम्मेदवारले तोकिएको मापदण्डभित्र रहेर अनलाइन र छापा माध्यममा चुनावी विज्ञापन दिन सक्नेछन्।
१७ दिनको अन्तिम रस्साकस्सी
निर्वाचन आउन अब मात्र १७ दिन बाँकी रहँदा देशका १६५ वटै निर्वाचन क्षेत्रमा चुनावी सरगर्मी बढेको छ। विशेषगरी झापा ५ मा केपी शर्मा ओली र बालेन शाहबीचको प्रतिस्पर्धा तथा काठमाडौं लगायतका क्षेत्रमा गगन थापा र अन्य युवा उम्मेदवारहरूको ‘डिजिटल भिजन’ ले मतदाताको ध्यान खिचेको छ।
आयोगले मतदाताहरूलाई पनि सचेत रहन र कुनै पनि लोभ वा डरमा नपरी आफ्नो मताधिकार प्रयोग गर्न आग्रह गरेको छ।
नेपाल हाम्रो विशेष अपील: निर्वाचन लोकतन्त्रको उत्सव हो। आचारसंहिताको पालना गरौँ, स्वच्छ र निष्पक्ष निर्वाचन सफल पारौँ।
