निर्वाचनमा ‘स्वदेशी स्पर्श’: ३५ दिन बाँकी रहँदा आयोगको नयाँ रणनीति, स्टक सामग्रीबाट करोडौँको बचत
काठमाडौँ १५ माघ २०८२ (२९ जनवरी २०२६)
प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनका लागि अब मात्र ३५ दिन बाँकी रहँदा निर्वाचन आयोगले ‘स्वदेशी उत्पादनलाई प्रोत्साहन’ गर्ने विशेष नीति अघि सारेको छ। आगामी फागुन २१ गते हुने ऐतिहासिक निर्वाचनलाई मितव्ययी र पारदर्शी बनाउने उद्देश्यले आयोगले यस पटक सकेसम्म नेपालमै उत्पादित सामग्री प्रयोग गर्ने घोषणा गरेको हो। आयोगका प्रवक्ता नारायणप्रसाद भट्टराईका अनुसार, निर्वाचनका लागि आवश्यक पर्ने कुल ५१ प्रकारका सामग्रीमध्ये अधिकांशको व्यवस्थापन स्वदेशी स्रोत र पुराना मौज्दात (Stock) बाटै मिलाइएको छ।
१. ‘बचत’को मोडल: ६ करोड ७५ लाख मात्र खर्च
निर्वाचनका लागि नयाँ सामग्री खरिद गर्दा राज्यकोषमा पर्ने ठुलो भार कम गर्न आयोगले रणनीतिक कदम चालेको छ। यस पटक नयाँ सामग्री खरिदका लागि केवल ६ करोड ७५ लाख रुपैयाँ मात्र खर्च गरिएको छ। बाँकी अधिकांश सामग्रीहरू यसअघिका निर्वाचनहरूमा प्रयोग भई बाँकी रहेका र सुरक्षित राखिएका (स्टक) सामग्रीलाई नै पुनः प्रयोगमा ल्याइएको छ। यसले निर्वाचन खर्चलाई उल्लेखनीय रूपमा घटाउन मद्दत पुग्ने देखिन्छ।
२. विकेन्द्रीकृत खरिद र ‘जी-टु-जी’ (G2G) अवधारणा
आयोगले सामग्री व्यवस्थापनका लागि ३७ प्रकारका सामानहरू प्रदेश र जिल्ला निर्वाचन कार्यालयहरूबाटै खरिद गर्ने गरी ‘विकेन्द्रीकृत’ प्रबन्ध मिलाएको छ। यसले स्थानीय बजारलाई चलायमान बनाउनुका साथै ढुवानी खर्चमा समेत बचत गराउनेछ। बाँकी रहेका संवेदनशील र विशेष १४ प्रकारका सामग्रीहरू केन्द्रबाटै खरिद गरिनेछ।
यी सामग्री खरिदका लागि आयोगले कुनै निजी बिचौलियाको साटो सरकारी स्वामित्वको साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसन सँग ‘सरकार–सरकार’ (जी–टु–जी) सम्झौता गरेको छ। यस्तो प्रक्रियाले खरिद प्रक्रियालाई स्वच्छ र विवादरहित बनाउने आयोगको विश्वास छ।
३. ५१ प्रकारका सामग्रीको तयारी
निर्वाचनका लागि मतपेटिका, मतपत्र, स्वस्तिक छाप, स्ट्याम्प प्याड, नमेटिने मसी, सुरक्षा सिल देखि लिएर स्टेशनरीका विभिन्न सामग्रीहरू गरी कुल ५१ प्रकारका सामग्री आवश्यक पर्दछन्। निर्वाचन आयोगले हिजो मात्र उम्मेदवारहरूको वैयक्तिक विवरण सार्वजनिक गरिसकेको छ भने प्रत्यक्षतर्फको मतपत्र छपाइको काम पनि युद्धस्तरमा अघि बढिरहेको छ।
नेपालहाम्रो न्युज डेस्क निर्वाचनको मिति नजिकिँदै गर्दा आयोगले मतदाता शिक्षा र सुरक्षा प्रबन्धलाई पनि तीव्र बनाएको छ। तपाईंको क्षेत्रका उम्मेदवारहरूको प्रोफाइल र निर्वाचनको पलपलको अपडेटका लागि हामीसँगै रहनुहोला।
